خانه » پیشنهاد سردبیر » گزارش «وقایع استان» از تخریب مجدد سرای کاشانی بازار اراک پس از بازسازی /مرگ بازار نزدیک است

گزارش «وقایع استان» از تخریب مجدد سرای کاشانی بازار اراک پس از بازسازی /مرگ بازار نزدیک است

یکشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۶ شماره ۵۷۴
***
سمیه انصاری فر
وقایع استان
****
مرمت، احیا و بازسازی اماکن تاریخی و میراث فرهنگی امری مهم است به همین جهت بناهای تاریخی هر شهر همیشه از این باب مورد توجه بوده اند خصوصا در سال های اخیر که سازمان میراث فرهنگی برنامه ها و سیاست های مختلفی را در این خصوص در پیش گرفته است. بازار تاریخی اراک مهم ترین بنای تاریخی این شهر است که بحث و سخن در مورد آن همیشه بوده و هست. بنایی که در سخنان زیاد به آن افتخار می شود که تاریخ و قدمتی همپای خود شهر اراک دارد که این بنا چنین است و چنان، که می خواهیم ثبت جهانی اش بکنیم و طرح و برنامه داریم. جلسات متعدد در زمینه بهسازی و مرمت این بنا برگزار می شود و هربار بیشتر از قبل به اهمیت این کار تاکید می شود. در مواردی اقداماتی هم انجام می شود؛ ولی همچنان بازار اراک به آنچه در چشم انداز مسئولین و در رویای کسبه اش است، نمی رسد. هنوز برخی قسمت ها در حال تخریب و فرو ریختن است و این بنای ارزشمند هر روز بیشتر به بحران نزدیک می شود و عجیب تر اینکه برخی بخش ها با وجود انجام عملیات مرمت دچار مشکل است و انگار سرو سامان دادن به بازار کلاف سردرگمی است که نمی شود به این آسانی ها جمعش کرد.
قطعا برای رسیدگی به بنایی چون بازار که همچنان محل رفت و آمد و کسب و کار مردم این شهر است راه آسانی در پیش نیست. علاوه بر آن بازار اراک تنها یک متولی و مالک ندارد بخش هایی از آن در اختیار مالک خصوصی و بخش هایی نیز در اختیار ارگان هایی چون اداره اوقاف است که همین کار را برای نظارت و رسیدگی به آن سخت تر کرده است هرچند که این تعدد می توانست در سایه تعهد و هماهنگی و یکپارچگی نتایج سریع تر و مثبت تری داشته باشد اتفاقی که در زمینه بازار اراک سال هاست که رخ نداده است. همین چند ماه پیش بود که بعد از فرو ریختن سقف یکی از مغازه های سرای نوذری بر اثر بارندگی در جلسه ای بر روند ساماندهی بازار تاکید شد.
مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان در آن جلسه گفت: بیش از ۲ سال از تهیه طرح جامع ساماندهی بازار تاریخی اراک می‌گذرد؛ اما متاسفانه به غیر از سازمان میراث فرهنگی و تا حدودی شهرداری اراک، هیچ یک از دستگاه ها وظایف مشخص شده در طرح را اجرا نکرده و یا اساسا از اجرای آن شانه خالی کرده اند؛ این درحالیست که اکنون ۱۰ نقطه در بازار شناسایی شده که نیاز فوری به رسیدگی و احیا دارند زیرا امکان تخریب این نقاط وجود دارد.
معاون عمرانی استاندار نیز در این جلسه با تاکید بر عزم دولت در احیا و مرمت بازار تاریخی اراک گفت: تمام دستگاه های مشخص شده در طرح ساماندهی بازار، میبایست وظایف خود را انجام داده و سلامت شهروندان و بازار را تضمین کنند؛ اما خبر فرو ریختن بالکن سرای کرمانشاهی ها در هفته گذشته نشان می دهد با تمام تاکیدها همچنان وضعیت در برخی قسمت های بازار بحرانی است. البته مساله به همین جا ختم نمی شود جدای از مناطقی که به مرمت اضطراری نیاز دارد، متاسفانه برخی از نقاطی که در بازار بهسازی و مرمت شده اند نیز با مشکل رو به رو شده اند. هنوز چند ماهی از عملیات کف سازی سرای کاشانی یکی از سراهای زیبای بازار نگذشته است که شاهد این هستیم که بخش هایی از کاری که برای آن هزینه و وقت گذاشته شده بود دچار خرابی شده است. برخی سنگ ها کف پوش ها شکسته شده و برخی نیز بلند شده اند. این نشان می دهد که نه تنها اقدام به مرمت مساله مهمی است بلکه نحوه مرمت و بازسازی و احیا بنا پروسه مهم تری است و باید با دقت و کارشناسی انجام شود تا نتیجه مطلوب به دست آید؛ در مورد اتفاقی که در سرای کاشانی رخ داده جدای از اینکه پیمانکار چقدر مقصر بوده است و چقدر در انجام کار خود وجدان و تعهد کاری را رعایت نکرده است باید دید میراث فرهنگی بعنوان ناظر و متولی اصلی اموری از این دست چقدر نقش نظارتی داشته است. وقایع استان برای پیگیری این مساله با یکی از اعضای هیات امنای بازار و مدیرکل میراث فرهنگی استان مرکزی گفتگویی داشته است.
علیرضا عسگری هزاوه عضو هیات اجرایی هیات امنای بازار اراک در این خصوص گفت: در چند سال اخیر میراث فرهنگی در قسمت های مختلف بازار که نیاز به مرمت داشته است از جمله سراها و کاروانسراها اقداماتی ترمیمی، بهسازی و زیبا سازی انجام داده است.
وی ادامه داد: از آنجاییکه کاروانسراهای بازار در شرایط مطلوبی نیست بخشی از این مرمت ها چون کف سازی و ترمیم بالکن ها در فضای کاروانسراها انجام شده است.
عسگری هزاوه افزود: متاسفانه برخی از این مرمت ها به دلیل نبود نظارت کافی، عدم تعهد پیمانکاران و استفاده از مصالح نامرغوب مثمر ثمر نیست.
وی تصریح کرد: مساله این است که برای این مرمت ها هزینه و اعتبار گذاشته شده است؛ ولی کاری که می شود نتیجه بخش نیست در مورد سرای کاشانی ها که چند ماه پیش عملیات کف سازی آن انجام شد هم اکنون شاهد شکستگی سنگ ها و بلند شدن آن ها در بیشتر قسمت هایش هستیم.
عسگری هزاوه با بیان اینکه اکثر سراها و کاروانسراهای بازار نیاز به مرمت دارند، اظهار کرد: متاسفانه برخی از این سراها در شرایط اضطراری قرار دارند به طوریکه هفته گذشته بالکن سرای کرمانشاهی ها به دلیل عدم رسیدگی فرو ریخت و امکان ریزش و تخریب بیشتر همچنان ادامه دارد.
وی با بیان اینکه هیات امنای بازار در خصوص شرایط بازار مکاتباتی نیز با میراث فرهنگی داشت است، گفت: عدم اعتبار و مشخص نبودن تکلیف بودجه بازار از جمله توجیه های میراث فرهنگی در این زمینه است.
عسگری توضیح داد: البته مالکیت سراها با میراث فرهنگی نیست و این نیز می تواند از دیگر دلایل ایجاد وقفه در رسیدگی به سراها باشد بیشتر این سراها در اختیار اداره اوقاف است و تعدادی نیز مالک خصوصی دارد برای همین برخی عدم هماهنگی ها و همکاری ها این مشکلات را دامن می زند.
اما مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی نیز در توضیح شرایط پیش آمده برای کف سرای کاشانی ها اظهار کرد: پیمانکار و مجری کف سازی سرای کاشانی شهرداری بوده است؛ ولی متاسفانه به دلیل عدم توجه به نظرات کارشناسی و عدم هماهنگی ها این مساله رخ داده است.
سید محمد حسینی در پاسخ به این سوال که آیا کارشناسان میراث فرهنگی بر روند این مرمت نظارت داشته اند، گفت: بله کارشناسان میراث فرهنگی بر روند کار نظارت داشته اند چندین بار هم پیمانکار شهرداری در خصوص کوتاهی و نحوه کار تذکر دریافت کرد حتی در مقطعی نیز جلوی کار گرفته شد ولی متاسفانه با وجود کشمکش های ایجاد شده بین طرفین و تذکرها باز هم شاهد این عدم هماهنگی ها و بی توجهی ها بودیم.
وی افزود: قطعا اگر پیمانکار شهرداری با میراث فرهنگی هماهنگ بودند و در زمینه مصالح نیز به تعهد عمل کرده بودند نتیجه نهایی مطلوب می شد.
حسینی در پاسخ به این سوال که چقدر مالکیت ارگان های دیگر بر بازار در روند مرمت آن تاثیر داشته است، توضیح داد: طبق طرحی که برای مرمت بازار و ساماندهی آن در نظر گرفته شده است ارگان هایی چون اوقاف که مالکیت بخش هایی از بازار را دارند باید سهمی و اعتباری برای این کار بگذارند که اغلب نادیده گرفته می شود.
حسینی ادامه داد: از طرفی مشارکت کسبه بازار نیز بسیار مهم است زیرا بودجه و نیروی کافی برای نظارت بر همه بخش های بازار از سوی میراث وجود ندارد.
وی در خصوص اعتبار مصوب شده در سفر هیات دولت برای مرمت بازار گفت: این اعتبار هم اکنون ابلاغ شده و ما به دنبال مراحل اولیه کار از جمله انتخاب پیمانکار هستیم.
بازار اراک با همه اهمیت ها و مهم جلوه دادنش هنوز در انتظار یک هماهنگی و همدلی برای ساماندهی است، بودجه هایی که گاه در سایه عدم تعهدها و همکاری ها و نبود نظارت کافی از بین می رود و نتیجه ای حاصل نمی شود. قطعا امکان احیای بناهای تاریخی از جمله بازار اراک وجود دارد؛ اما اگر دست اندرکاران آن به یک وفاق در این زمینه برسند. در این میان میراث فرهنگی باید کار حمایت و هدایتی اش را تقویت کند و نظارتش را ادامه دهد زیرا متولی اصلی این امر میراث فرهنگی است همچنین در کنار میراث فرهنگی ارگان های دخیل در این امر و حتی مردم نیز باید حساس تر از قبل به بازار بعنوان هویت این شهر توجه داشته باشند.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme
Designed & Developed by: Sepanta Group Team.